۱۳ اوت ۲۰۲۶ – تحلیل گستردهای از پروندههای سلامت نشان داده است افرادی که مبتلا به آرتروز زانو هستند و از آگونیست های گیرندۀ GLP-1استفاده کردهاند، احتمال کمتری برای انجام جراحی تعویض زانو دارند. مدت زمان طولانیترِ درمان با GLP-1با کاهش تدریجی نرخ آرتروپلاستی (جراحی تعویض مفصل) همراه بود. اگرچه ممکن است این یافتهها بازتابدهنده مزایای مربوط به کاهش وزن باشد، اما از آنجایی که دلایل شروع درمان با GLP-1و تغییرات وزن بدن در طول زمان مورد ارزیابی قرار نگرفتهاند، مکانیسمهای زیربنایی این پدیده هنوز نامشخص است.
این یافتهها توسط دکتر ویکتوریا کارتر و همکارانش از دانشکده پزشکی دانشگاه مریلند در نشریه Regional Anesthesia and Pain Medicineمنتشر شده است.
آرتروز زانو، یکی از علل اصلی درد مزمن و ناتوانی است که در مراحل پیشرفته بیماری، اغلب نیاز به «آرتروپلاستی کامل زانو (TKA)» پیدا میکند. از آنجایی که در حال حاضر هیچ درمان تایید شدهای برای کُند کردن روند پیشرفت این بیماری وجود ندارد، محققان بررسی کردند که آیا آگونیست های گیرندۀ GLP-1(که معمولاً برای دیابت و چاقی استفاده میشوند) میتوانند نیاز به جراحی تعویض زانو را کاهش دهند یا خیر.
تیم تحقیق با استفاده از «شبکه تحقیقات جهانی TriNetX»، بزرگسالانی را که بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ تشخیص آرتروز زانو دریافت کرده بودند، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. بیمارانی که با داروهای GLP-1(از جمله سماگلوتاید و تیرزپاتاید) درمان شده بودند، با گروهی از افراد مشابه که از این داروها استفاده نکرده بودند، مقایسه شدند. مدت زمان مواجهه با درمان در بازههای یک و سه ساله ارزیابی شد و خطر نیاز به جراحی TKA در دورههای پیگیری تا هشت سال مورد بررسی قرار گرفت.
پس از تطبیق فاکتورهای دموگرافیک (جمعیتشناختی)، بالینی و دسترسی به مراقبتهای بهداشتی، گروههای مورد مطالعه بین ۱۳,۳۵۱ تا ۴۲,۰۶۲ بیمار متغیر بودند. در تمامی تحلیلها، استفاده از آگونیست های گیرندۀ GLP-1در مقایسه با عدم استفاده، با خطر به مراتب کمتری برای جراحی تعویض زانو همراه بود.
یافتههای کلیدی عبارتند از:
· استفاده از آگونیست های گیرندۀ GLP-1با کاهش خطر طولانیمدت نیاز به آرتروپلاستی کامل زانو (TKA) مرتبط بود.
· یک سال درمان با این داروها، خطر نیاز به جراحی TKA را در بازه هشت ساله، ۲.۸ واحد درصد کاهش داد.
· داروهای نسل جدیدتر GLP-1مزایای بیشتری را نسبت به درمانهای نسل اول نشان دادند.
· طولانیتر بودن مدت درمان با کاهش بیشتر خطر تعویض زانو همراه بود.
· سه سال استفاده از سماگلوتاید یا تیرزپاتاید، منجر به کاهش ۴.۷۱ واحد درصدی خطر TKAدر بازه هشت ساله شد.
· سماگلوتاید و تیزپاتاید بیشترین میزان کاهش خطر آرتروپلاستی را در میان داروهای بررسی شده ایجاد کردند.
· رابطۀ محافظتی این دارو با افزایش مدت درمان و استفاده از نسلهای جدیدتر GLP-1افزایش یافت.
· این یافتهها نشان میدهند که آگونیست های گیرندۀ GLP-1ممکن است فراتر از کاهش وزن، دارای اثرات بالقوه ضدالتهابی و محافظتکننده از غضروف باشند.
محققان خاطرنشان کردند که از آنجایی که این یک مطالعه «مشاهدهای» است، نمیتوان رابطه علت و معلولی را اثبات کرد. به دلیل در دسترس نبودن دادهها درباره میزان پایبندی به درمان، دوز مصرفی، دلایل تجویز پزشک و تغییرات دقیق وزن، هنوز مشخص نیست که آیا کاهش خطر جراحی ناشی از کاهش وزن بوده، یا اثرات مستقیم بر روی مفصل، و یا ترکیبی از هر دو.
نویسندگان مقاله نتیجه گیری کردند که آگونیست های گیرندۀ GLP-1میتوانند یک گزینه امیدوارکننده غیرجراحی برای آرتروز زانو باشند، بهویژه در بیمارانی که دچار چاقی یا بیماریهای متابولیک هستند. با این حال، برای تایید این یافتهها و تعیین اینکه آیا این داروها میتوانند واقعاً روند پیشرفت بیماری را کند کرده و جراحی را به تاخیر بیندازند، انجام کارآزماییهای بالینی آیندهنگر ضروری است.
منبع:
https://medicaldialogues.in/mdtv/orthopaedics/videos/glp-1-therapy-linked-to-lower-knee-replacement-rates-in-osteoarthritis-study-176672